Marinus Oostenbrink Adviezen Stedenbouw Architectuur JANUARI 2016

Open wonen in gesloten woonblok

1. amsterdam ontwikkelt zich in toenemende mate tot een grootstedelijk, hoogwaardig en gemengd woon-werk-gebied, waarin jongeren, jonge ondernemers, studenten en starters een belangrijke rol vervullen voor een vruchtbare en vitale ontwikkeling van de stad in de komende jaren. Zij vormen het kapitaal van de toekomst. Naast transformatie van gebouwen en deelgebieden is ook een op hen gericht nieuw woningaanbod hierbij van wezenlijk 

2. tegen deze achtergrond beschouwt de key het als een van haar belangrijke kerntaken om haar woningproductie de komende jaren te richten op het ontwikkelen, bouwen en aanbieden van betaalbare wooneenheden en woningen voor studenten, jongeren en starters, waaraan een urgente en toenemende behoefte 

3. het project “zuidblokken” in de delflandpleinbuurt nieuw-west wordt door de key beschouwd als een voorbeeldige “pilot” waarin deze ambities aantoonbaar worden ontwikkeld en gerealiseerd: een ambitieus en gemengd programma in de ringzône west, met een binnenstedelijke opzet, als onderdeel van een centrumfuctie, in de vorm van  een omvangrijk en goed faseerbaar bouwplan, met een aantrekkelijke uitstraling, opbasis van een helder en overtuigend 

4. daarbij wordt gewerkt binnen de vastgestelde hoofdkaders van het stedenbouwkundig plan, waarvan de essentie gevormd wordt door het “gesloten bouwblok”, met een  bouwhoogte van 7 lagen (ca 21 meter) en met ruimte voor hoogte-accenten van maximaal 40 meter (13 lagen).

5. binnen deze vastgestelde ruimtelijke kaders heeft de key een visie ontwikkeld op de gefaseerde realisatie van maximaal 1500 weq, met een differentiatie van ca 75 % studentenwoningen (25 a 35 m2), ca 15 jongeren- en starterswoningen (35 a 50 m2) en ca 10 % geliberaliseerde huurwoningen. Deze benadering past geheel binnen de “ACTUALISATIE UWP ZUIDBLOK 2013 STB PLANKAART”, maar wijkt op onderdelen af van de eerder gepresenteerde visie “CAMPUS ZUIDBLOK”, op grond van nadere overwegingen, zoals hierboven geformuleerd.

6. in de meest recente benadering wordt gekozen voor een meer integraal concept voor beide zuidblokken west én oost. Naast de meer reguliere studenten-woningen met een corridor-ontsluiting, wordt daarin ook een bijzonder aanbod opgenomen, gevormd door flexibele, grondgebonden “dispuutswoningen” in 4 lagen en “plintwoningen” in 2 lagen, waarin wonen en werken/bedrijven worden gecombineerd dan wel geïntegreerd.

7. op basis van het vastgestelde bestemmingsplan en de daarin vastgelegde en geactualiseerde  “ruimtelijke enveloppe” is een reeks van verschillende concepten en modellen ontwikkeld, als een vorm van analytische ontwerp-research, waarin uiteenlopende potenties, capaciteiten en concepten zijn onderzocht. Daarbij is gestreefd naar vormen van stedelijkheid, architectuur, uitstraling en expressie, die recht doen aan het veelzijdige, stedelijke programma.

8. veel belang wordt gehecht aan een zekere vrij interpretatie en ontwikkelingsruimte binnen de “enveloppe”, waarmee binnen het maximale volume, verschillende deel-uitwerkingen mogelijk blijven vwb hoogte (4 tot 7 lagen), blokdiepte (11 tot 16 meter) en positie van hoogte-accenten. Een dergelijke “ademende enveloppe” wordt gezien als een vorm van “proces-stedenbouw” voor de realisatie-termijn van 4 jaar. Daarmee blijven kleine aanpassingen van programma en ontwerp mogelijk binnen het vaste kader van footprint en volume.

9. dit ontwerp-onderzoek heeft geleid tot twee voorkeursmodellen (5 en 6), waarin de sterkste en meest attractieve expressie wordt gezien van het gemengde, (binnen)stedelijke, gesloten bouwblok, op deze locatie in de ringzône. Daarbij wordt de grootste kritische massa gevormd wordt de vier gesloten hoeken met ca 4 x 250 = 1000 studentenwoningen in 5 tot 6 lagen.  De variabelen  worden gevormd door de vierlaagse bouwstukken en hoogte-accenten in de randen en aan de middenstraat. Hiermee worden te lange en gesloten gevelwanden voorkomen en ontstaat een gevariëerde, ruimtelijke en architectonische expressie van de gemengde, stedelijke hotspot. Het traditionele gesloten bouwblok krijgt daarmee een zeker open, levendig karakter, dat in overeenstemming is met de levensvisie van een jonge generatie ”living in the cloud”. 

10. door de fasering in vier “kwadranten” is het mogelijk om elke bouwfase als een zelfstandig ensemble te ontwikkelen als eigen adres, met een eigen identiteit. Met deze gefaseerde ontwikkeling is het mogelijk om de “zuidblokken” ook te tonen als het gezicht van een nieuwe koers, op basis van een sterk programmatisch concept, met ruimte voor voortschrijdend inzicht in de tijd.